Verklaring van erfrecht: alles wat je moet weten

13 februari 2026

Als er iemand in je omgeving is overleden, krijg je wellicht te maken met een verklaring van erfrecht. Maar wat is dit precies, wanneer heb het nodig, en wat zijn de kosten? In dit artikel beantwoord ik de meest gestelde vragen over de verklaring van erfrecht.

Wat is een verklaring van erfrecht?

Een verklaring van erfrecht is een officiële akte die door een notaris wordt opgesteld op verzoek van de erfgenamen. De verklaring bevat informatie over:

De overledene;
Testament: heeft de overledene een testament en zo ja, en wat er in staat;
Erfgenamen: Wie de erfgenamen zijn en wat hun erfdeel is;
Aanvaarding: Hoe erfgenamen hun nalatenschap hebben aanvaard (zuiver of beneficiair);
Executeur: Wie eventueel de executeur is en welke bevoegdheden hij of zij heeft;
En is er geen executeur? Wie dan bevoegd is om de nalatenschap af te wikkelen. De gezamenlijke erfgenamen kunnen bijvoorbeeld ook een gevolmachtigde aanwijzen, wat in mijn praktijk met grote regelmaat gebeurt.

Met deze verklaring kunnen erfgenamen aantonen dat zij recht hebben op de bezittingen van de overledene, zoals bankrekeningen, onroerend goed of andere waardevolle goederen.

Waarom is een verklaring van erfrecht belangrijk?

De verklaring van erfrecht geeft zekerheid aan externe partijen dat zij met de juiste en bevoegde personen handelen. Het doel van de verklaring van erfrecht is dat je kunt bewijzen:

Wie de erfgenamen zijn;
Wie bevoegd is over de erfenis te beschikken en af te handelen;
Hoe de erfgenamen de nalatenschap hebben geaccepteerd.

💡Belangrijk: Is er een executeur benoemd die zijn benoeming heeft aanvaard? Dan vertegenwoordigt die de erfgenamen in alle facetten van de nalatenschap totdat het vermogen tussen de erfgenamen kan worden verdeeld.

Verklaring van executele

Naast de verklaring van erfrecht bestaat er ook een verklaring van executele. Dit is een aparte notariële akte waarin staat:

Wie de overledene als executeur heeft aangewezen;
Dat de executeur de benoeming heeft aanvaard;
Welke bevoegdheden de executeur precies heeft.

🚀 Voordeel van een verklaring van executele: als de volledige verklaring van erfrecht nog even op zich laat wachten door erfgenamenonderzoek, kan de executeur met een verklaring van executele direct aan de slag met het beheren van de nalatenschap. De bankrekeningen worden vrijgegeven en de executeur kan de schulden betalen en de vorderingen innen. Hij is gelijk aan de bak!

Bevoegdheden van de executeur

Meestal is de executeur alleen bevoegd om de erfenis klaar te maken voor verdeling. Hij gaat dus niet over de verdeling van het vermogen door de erfgenamen. Maar er kunnen ook ruimere bevoegdheden zijn toegekend:

Afwikkelingsbewind: De executeur mag zelfstandig goederen verkopen, ook als dat niet nodig is om de schulden te betalen. Denk aan verkoop van een woning. Door het afwikkelingsbewind kan de executeur zelf de woning leveren, hoeven erfgenamen niet naar de notaris en is geen toestemming nodig van de rechtbank bij een minderjarige erfgenaam.
Verdelingsbevoegdheid: De executeur mag de nalatenschap zelf verdelen. Hij zal dat samen met de erfgenamen doen, maar hij kan knopen doorhakken als zij er niet uitkomen.

De executeur kan één van de erfgenamen zijn, of een professionele externe executeur. Ik kom zelf regelmatig aan tafel als plaatsvervangend executeur, doordat de eerste executeur zijn benoeming aanvaardt en deze gelijk weer overdraagt.

Waarom duurt het zo lang bij de notaris?

Naast de algemene drukte in het notariaat, heeft de notaris tijd nodig voor verschillende verplichte onderzoeken:

1. Testamentonderzoek

De notaris controleert bij het Centraal Testamentenregister (CTR) of de overledene een testament heeft gemaakt. Is het testament bij een andere notaris gemaakt, dan wordt een afschrift van dit testament opgevraagd bij de erfgenamen of de betrokken notaris.

2. BRP-onderzoek

Als er geen testament is, raadpleegt de notaris de Basisregistratie Personen (BRP) om vast te stellen wie de wettelijke erfgenamen zijn. Er zijn ook notarissen die dit onderzoek doen, om ook te bepalen of er wellicht nog juridische kinderen van de erflater zijn die de erfgenamen nog niet kennen.

3. Erfgenamenonderzoek

Alle erfgenamen moeten een keuze maken om de erfenis te aanvaarden of verwerpen.

⏱️ Tijdsindicatie: Het opstellen van een verklaring van erfrecht kan enkele weken tot soms maanden duren, vooral bij:

Groot aantal erfgenamen;
Erfgenamen die moeilijk bereikbaar zijn of niet reageren;
Erfgenamen die in het buitenland wonen;
Complexe familiesituaties.

💡Belangrijk: Als het lang duurt, is het aan te raden een verklaring van executele aan te vragen. Dit kan alleen als de overledene een testament had. Anders is er geen executeur en wikkelen alle erfgenamen samen de nalatenschap af.

Wanneer heb je een verklaring van erfrecht nodig?

Een verklaring van erfrecht is altijd verplicht bij:

1. Onroerend goed

Eigen woning, appartement, garagebox, een boot of grond
Voor kadastrale inschrijving
Om eigendomsoverdracht te registreren
Wat de toekomstige verkoop van bijvoorbeeld de woning vergemakkelijkt. De kans is groot dat anders, na het overlijden van de langstlevende echtgenoot, alsnog een verklaring van erfrecht nodig is. Dan maar beteer nu gemaakt.

2. Minderjarige erfgenamen

Altijd verplicht ter bescherming van minderjarigen
Ongeacht de omvang van de erfenis

3. Grotere vermogens op de bankrekening(en)

Bedragen boven een bepaald bedrag. Zie voor meer informatie ook de richtlijnen van de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) en hun online tool.
Beleggingsrekeningen
Complexe financiële situaties

Wanneer is een verklaring NIET verplicht?

Volgens de richtlijnen van de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) sinds januari 2012 is geen verklaring van erfrecht nodig bij het overlijden van een langstlevende met een:

Huwelijk of geregistreerd partnerschap, en;
Het wettelijk erfrecht is van toepassing: er is geen testament gemaakt, en;
Maximaal €100.000 op de bankrekeningen.

Helaas is mijn ervaring dat banken zich graag indekken voor het risico aansprakelijk gesteld te worden en dat de richtlijnen niet altijd worden nageleefd.

Wat kost een verklaring van erfrecht in 2026?

De kosten voor een verklaring van erfrecht variëren sterk, maar de inhoud is altijd hetzelfde. Prijsvergelijking loont dus!

Het is niet verplicht om naar de notaris te gaan die ook het testament heeft opgesteld. Je hebt een vrije keuze. Samenvattend kan ik je de volgende bedragen als richting meegeven vanuit mijn ervaring.

Type Notaris	Prijs	Voordelen	Geschikt voor
Online notarisdiensten	€400 - €650	Goedkoper, vaak sneller	Standaard erfenissen
Lokale notaris	€800 - €1.500	Persoonlijk contact, advies	Complexe situaties
Gespecialiseerde erfrechtnotaris	€1.000 - €2.500	Expertise bij complexe zaken	Internationale erfenissen, geschillen

Stappenplan : verklaring van erfrecht aanvragen

Stap 1: Kies een notaris

Overweeg bij je keuze:

Prijs: vraag meerdere offertes aan;
Snelheid: wat is de doorlooptijd en kun je daarop wachten? Als er een verklaring van executele is, mag de verklaring van erfrecht wat langer duren, dat is geen probleem.
Service: persoonlijk contact of is online prima?
Expertise van de notaris als het wat ingewikkelder is.

Stap 2: Verzamel de benodigde documenten

De notaris heeft in ieder geval de volgende gegevens nodig:

Van de overledene:

Akte van overlijden (de gemeente geeft die af en je krijgt hem van de uitvaartverzorger);
Burgerservicenummer (BSN);
Laatste woonadres;
Testament (indien aanwezig);
Huwelijkse voorwaarden (indien van toepassing;
Bij voor overleden partner: de betreffende verklaring van erfrecht.

Van alle bekende erfgenamen (dit bevordert de snelheid van handelen door de notaris):

Volledige naam
Geboortedatum
Burgerservicenummer
Adresgegevens
E-mailadres
Kopie geldig identiteitsbewijs

Stap 3: Onderzoek door de notaris

De notaris voert verplicht onderzoek uit bij:

Centraal Testamentenregister (CTR): controleren of er een testament is;
Basis Registratie Personen (BRP): voor familierelaties;
Burgerlijke Stand: voor geboorte-, huwelijks- en overlijdensaktes;
Boedelregister bij de rechtbank: inschrijving zodat belanghebbenden kunnen zien welke notaris betrokken is en zij informatie kunnen opvragen.

Dit onderzoek kan twee weken tot enkele maanden duren, vooral als:

Er veel erfgenamen zijn;
Erfgenamen moeilijk te bereiken zijn;
Er erfgenamen in het buitenland wonen;
De familierechtelijke situatie complex is.

Stap 4: Keuze aanvaarding door erfgenamen

Elke erfgenaam ontvangt van de notaris een verklaring van aanvaarding met uitleg. Er zijn drie mogelijkheden:

Zuiver aanvaarden: je accepteert onvoorwaardelijk alle bezittingen en schulden;
Beneficiair aanvaarden: je aanvaardt de nalatenschap onder voorrecht van boedelbeschrijving (bescherming tegen schulden);
Verwerpen: je wijst de erfenis af en hebt er daarna niets meer mee te maken.

Voor keuze 2 en 3 dient een verklaring aan de rechtbank te worden gezonden. Op de website rechtspraak.nl kun je zien welke rechtbank bevoegd is. Dat is altijd de rechtbank in de plaats van overlijden van de erflater.

Stap 5: Ondertekening en legalisatie van je handtekening

Erfgenamen hoeven niet persoonlijk naar de notaris. Vaak wordt dit door de lokale notaris wel gevraagd en dan is een ritje naar het kantoor natuurlijk prima;
Handtekeningen moeten worden gelegaliseerd bij gemeente of een notaris;
Bij online diensten: vaak mogelijk om digitaal te ondertekenen.

Stap 6: Ontvangst van de verklaring van erfrecht

De notaris doet een laatste controle en passeert dan de akte.
De verklaring van erfrecht wordt digitaal of per post toegezonden.
De officiële akte herken je door een stempel van de notaris zoals in de afbeelding van dit blog en ondertekening door de (kandidaat) notaris.

De meest gestelde vragen over de verklaring van erfrecht

Ik kan er veel aanreiken, want er komt nogal wat langs aan vragen. Hieronder heb ik er een aantal opgenomen. Binnenkort kun je 50 veel gestelde vragen downloaden.

1. Er is een testament, waarom dan nog een verklaring van erfrecht?

Een testament geeft geen volledig beeld van de actuele situatie. Banken en andere instanties kunnen niet zeker weten of alle erfgenamen nog leven, of ze de nalatenschap hebben verworpen, of het testament rechtsgeldig is uitgevoerd. Een notaris onderzoekt dit en geeft garantie van juistheid af.

2. Is een verklaring van erfrecht altijd geldig?

Ja, een verklaring van erfrecht blijft permanent geldig. De inhoud is gebaseerd op de situatie op het moment van overlijden en deze verandert niet meer.

3. Kan ik achteraf nog een verklaring aanvragen?

Ja, er is geen termijn waarbinnen je een verklaring moet aanvragen. Je kunt deze ook jaren na het overlijden nog aanvragen. En in praktijk gebeurt dat ook wel om een woning te kunnen leveren, waarbij voor de eerst overleden echtgenoot geen verklaring van erfrecht is aangevraagd. Dan is vaak en dubbele verklaring van erfrecht nodig.

4. Moet de verklaring bij het Kadaster worden ingeschreven?

Dit is niet verplicht, maar wel sterk aan te raden bij onroerend goed als dat niet door de erfgenamen wordt verkocht. Dit voorkomt dat de overledene als eigenaar geregistreerd blijft en zorgt dat belastingen naar de juiste persoon gaan.

5. Kunnen erfgenamen de kosten delen?

Ja, de kosten worden meestal gedeeld door alle erfgenamen naar rato van hun erfdeel. De kosten worden betaald uit de nalatenschap zelf en komen dan voor rekening van iedere erfgenaam. Ik betaal als executeur deze kosten altijd van de ervenrekening.

6. Wat als erfgenamen het oneens zijn?

Goede vraag, want dat gebeurt nog al eens. Bij onenigheid: overweeg mediation na familieoverleg, of schakel een professioneel executeur in om de nalatenschap te beheren en de stappen de zetten die nodig zijn. Een boedel die op slot zit in een patstelling, kost iedere erfgenaam geld. Zonde. Komen jullie er echt niet uit? In laatste instantie kan de kantonrechter worden ingeschakeld.

Praktische tips

Een verklaring van erfrecht is een belangrijk document bij nalatenschapsafwikkeling. Hoewel niet altijd verplicht, biedt het zekerheid en voorkomt problemen in de toekomst. Bij een bankrekening met beperkt saldo en een huurwoning is het doorgaans niet nodig om een verklaring van erfrecht aan te vragen.

Belangrijkste Aandachtspunten:

Vergelijk prijzen: Kosten variëren van €400-€1.500 (en meer);
Vraag alleen aan als nodig: Check eerst bij de betrokken instanties;
Bereid documenten voor, dit versnelt het proces;
Overweeg het type notaris: online voor simpel, lokaal voor complex;
Denk aan kadaster: schrijf de akte van erfrecht in bij onroerend goed;
Beneficiair aanvaarden is altijd te overwegen: Beschermt bij onduidelijke schulden;
Communiceer open en goed met elkaar als erfgenaam, dat voorkomt geschillen en gedoe.

Hulp nodig bij het afwikkelen van een nalatenschap?

Heeft u nog vragen over een verklaring van erfrecht of de afwikkeling van een nalatenschap? Op de pagina afwikkeling van een nalatenschap kun je zien wat ik zoal voor je kan betekenen. Natuurlijk mag je ook gelijk contact opnemen voor persoonlijk advies over je specifieke situatie.